VOORSTELLING DE ASIELZOEKER
VAN THEATERGROEP VOLGENDE KEER BETER
DRAAIT UIT OP CHAOS!

Het was nog wel zo hoopvol begonnen. Vooral voor Henk en Ingrid, de stereotype Oer-Nederlanders. Alles beter dan het hoogdravende gewauwel van de Linkse Elite die veel te lang de dienst uitmaakte in De Toneelschuur, vaste locatie voor optredens van
Volgende Keer Beter.

Decennialang waren stukken opgevoerd met de spanning van een jaarrekening. Langzaam maar zeker was de klad gekomen in het programma, in de toneelattributen en bovenal in de spelers. Zelfs het gebouw begon te verzakken. Herstel zou uiteindelijk zeker 2 miljard euro kosten. De Leider, een stoelvaste regisseur, begon er ongegeneerd met de pet naar te gooien. Voor wat hij door de jaren heen had verknoeid, wilde hij niet opdraaien. Het publiek ging joelen, vooral achterin de zaal waar Henk en Ingrid zitten als bewijs dat er zoiets als democratie bestaat: iedereen mag meedoen.

Bij gebrek aan behoefte hun best te doen, dachten acteurs alleen nog maar aan zichzelf. Ze riepen van alles, vooral over elkaars functioneren. Visie en landsbelang werden weggelachen. Een eenheid vormden ze allerminst, maar het geheel vertoonde wel de kenmerken van eenheidsworst.
Wachten op de periodieke gelegenheid voor het publiek om de boel op te schudden, werd ondervangen met dichtgetimmerde afspraken. Gewoonlijk kwamen verkiezingen neer op enig schuifwerk met meubilair en een ander behangetje voor het decor. In een periode van toenemende sleetsheid werd de regisseur gevraagd door het veel belangrijker gezelschap NAVO. Acuut gaf hij er de brui aan. Er restte niet anders dan tussentijdse verkiezingen, deze keer in een verscheurd theatraal landschap.

In het bestaande toneelgezelschap huisde ook een onruststoker. Zo zitten groepen nu eenmaal in elkaar: een paar leiders, veel meelopers en een enkele dwarsligger. Deze obstinate figuur, bij uitstek smaakmaker voor het publiek, werd Witbol genoemd. De benaming was op het randje, maar bij lange na niet zo erg als de hem eerder ten deel gevallen scheldnaam De Neger van Venlo. Deze was ronduit schandalig. Witbol liet zijn bijnaam registreren als merknaam, zoiets als Ford of Coca Cola. Hij rook zijn kans. Allang wilde hij zelf regisseur worden. Hij nam zich bovendien voor om deze rol volstrekt anders dan gebruikelijk in te vullen. Die verdomde democratie met zijn oeverloos geouwehoer stond hem al jaren tegen. Je moet gewoon orders kunnen geven en de werkelijkheid is niet meer dan een mening.

Om steun te zoeken, wendde hij zich tot de zaal. Hij beweerde een ingrijpende oplossing te hebben voor de onvrede, maar dan moest het publiek wel op hem stemmen. Grenzen dicht! Celstraffen! Uitzetten! Alle AZC sluiten! Zijn bijtende voorstellen spraken met name Henk en Ingrid aan. Iemand die uitspreekt wat jij vaak denkt, is een zegen. Niks discussie, opruimen die handel!

Witbol had de wind in de zeilen. Bijvoorbeeld omdat in buitenlandse gezelschappen met succes Sterke Leiders opstonden. Hij kreeg een geweldige ingeving: de ambities een gezicht geven! Immers, gewend aan pappen en nathouden, vervallen Henk en Ingrid al te snel tot gemakzucht. Abstracties in bestuur zijn aan hen niet besteed. Die zijn meer iets voor de verdomde elite, in hun ontembare dwingelandij. Het gezicht moest goed herkenbaar zijn. Wat te denken van de vermaledijde vreemdeling, de Asielzoeker?

Door wanbeleid van de vorige regisseur hadden vooral Henk en Ingrid geregeld last van deze lieden. Ze hadden een grote mond en stalen uit winkels. Betaalbare huurwoningen werden met voorrang aan juist hen toegekend. Opvang van deze grappenmakers werd heus niet opgelost in een Randstedelijke villawijk. Allang werd er geklaagd, maar wat geld kost en niks oplevert, valt slecht bij de liberale elite. Dus bleven Henk en Ingrid opgescheept met de overlast.

Witbol ging er eens goed voor zitten. Zo moeilijk kon het schrijven van een script toch niet zijn? Desondanks moest hij een paar keer opnieuw beginnen, waar hij merkte dat zijn eigenlijke lievelingsonderwerp De Zonnekoning was. Hier was het nu even niet de tijd voor. Dus zette hij zijn tanden in de asielklanten, gelukszoekers, uitvreters, zeg het maar. Met een nachtje doorwerken, slaagde hij er werkelijk in een nieuw script af te leveren: De Vuige Asielzoeker. Te elfder ure kortte hij dit in tot De Asielzoeker. Voor een rechtszaak deinsde Witbol niet terug (aandacht), maar weten Henk en Ingrid wel wat vuig betekent?

Delen van de tekst werden prematuur gelekt, waardoor het publiek zich op voorhand kon verlekkeren aan ruige passages. Je mocht denken aan het strafbaar stellen van allerhande hulp, gewelddadige uitzettingen en helse detentiecentra. Het stuk stond vol met termen als tuig van de richel en arrogantie van de macht. Vergeten we intussen niet Witbols zachte kant. Als ideaal toekomstbeeld schetste hij een wereld van Dik Trom. Hij noemde zijn katten Snoetje en Pluisje, lief toch? Dat deze wereld alleen bestaat in een oubollig jongensboek van lang geleden, deerde hem niet. De mensen willen dromen.

De verkiezingen werden voor Witbol een doorslaand succes. Het publiek gunde hem een fors mandaat, zij het niet de absolute meerderheid waarop hij in stilte had gehoopt. Eindelijk kon hij aan de slag om zijn frustraties van de afgelopen decennia (zolang was hij al acteur) weg te werken. Asielzoekers, met name de moslims onder hen, waren in zijn optiek de oorspronkelijke bevolking aan het verdrijven. Geschiedenis was kennelijk niet Witbols sterkste vak op school, anders had hij geweten dat migratie van alle tijden is, ook in Nederland. De oorspronkelijke bevolking is een fictie. Na de moord op theatermaker Van Gogh door een moslimextremist in 2004 en bevorderd door het doen van haatdragende uitspraken aan het adres van Marokkanen in den lande werd hij 24/7 beveiligd door gewapende mannen. Dat is geen prettig leven.

Het samenstellen van een uitvoeringsgroep voor het nieuwe theaterstuk viel desondanks tegen. De noodzakelijk toegelaten co-acteurs bleken lastige klanten met een eigen agenda. Het werd al snel zo erg, dat uit hun midden geen nieuwe regisseur benoemd kon worden. Gedoodverfde kandidaat Witbol moest inbinden. Door ingehouden teleurstelling en woede klakte zijn tong voortaan de hele dag in zijn mond op en neer. Het trommelen van zijn vingers werd bepaald dwangmatig. Toneel is als het leven zelf. Opwinding vooraf wordt gewoonlijk gevolgd door milde teleurstelling.

Het kwam tot de aanstelling als regisseur van een bureaucraat zonder partijbinding, een man met de uitstraling van een gewezen gevangenbewaarder. Witbol droeg hem zelf voor, in de verwachting een marionet te hebben gevonden. Om hem te motiveren, riep hij de man al bij de eerste repetitie een scheldwoord toe. De sukkel moest gewoon doen wat hem werd opgedragen.

Politiek was Witbol met de jaren door de wol geverfd. Hij begreep, de macht voorlopig te moeten delen met anderen op het toneel. Het toelaten van onbeduidende figuren leek de beste optie. Als regisseur vanaf de zijlijn zou hij hen wel bijsturen, intimideren of gewoon negeren.

Het was hem bekend dat het publiek evengoed oplossingen verwachtte voor problemen als Het Stikstofdossier en Stagnerende Woningbouw, maar hoe geef je die kwesties een gezicht? En raak je daarmee niet te veel aan gevestigde belangen, bijvoorbeeld van lui die voorin de zaal zitten en voorheen de naar NAVO uitgeweken regisseur toezongen? Asielzoekers zijn in niemands werkelijke belang.
Voor de zekerheid bedacht Witbol allerhande incidenten, vaak vervat in persoonlijke beledigingen en stormen in een glas water. Geef het volk krentenbollen en de media vermaak.
Hij diepte een ongebruikelijk artikel uit de wetgeving op, om ineens de hele theaterclub te omzeilen: de Noodwet. Dit artikel is bedoeld voor oorlogstijd of ingeval een zware overstroming, maar de nood was immers hoog. De Asielnoodwet lag klaar op de dag dat de voorstelling zou beginnen. Wat een daadkracht!

Het startschot van De Asielzoeker luidde meteen de eerste crisis in. Zoals aangekondigd, maar tegen allerlei adviezen in, diende Witbol zijn Asielnoodwet in. Om deze te verdedigen, stuurde hij een onervaren en slecht geklede apostel de wei in. Al snel noemden de media haar De Papegaai. Ze gaf zelden inhoudelijke uitleg, maar herhaalde tot vervelens toe dat dit nu eenmaal het genomen besluit was en dat zij het ging uitvoeren. Je vroeg je af of zij wel begreep waarom het ging. Een deel van het publiek en zeker alle overgebleven acteurs van het ancien regime steigerden. Stond bij hen niet evengoed de Asielzoeker op het menu? Witbol moest niet denken, dat hij de nieuwe Zonnekoning was.

De voortekenen van succes waren desondanks best gunstig. Buitenlandse gezelschappen toonden eveneens nieuwe regisseurs met daadkracht. In de machtige USA nam de halfgare Bokito de macht over. Hij liet de beurzen stuiteren en ontsloeg duizenden lastposten binnen een week. Aangrenzende landen konden naar zijn zeggen annexatie verwachten. Tot die dag zou hij hen helse handelstarieven opleggen: tariffs. Vervolgens had je de leider van Israël, een land waar Witbol toch al een zwak voor had. In de tang van orthodoxe kolonisten joeg dit lichtend van democratie duizenden Palestijnen (moslims) ongestraft over de kling. Om je vingers bij af te likken! En dan was er de chef van het Europese Hongarije, een frauduleuze pandjesbaas die banden met de Grote Leider in het Kremlin warm houdt. Kortom: met gelijkgestemden in het buitenland zat het wel goed.

Tegenslag! Tot zijn onuitsprekelijke ergernis bleek Witbol dat de 3 aangehaakte sukkelaar-acteurs het waagden om hem (glasheldere winnaar van de verkiezingen!) tegen te werken. Zo voelde het toch. Zij meenden, onverkort bij de parlementaire democratie oude stijl te kunnen blijven. Een van hen, de wankele voorman van het jonge NSC, begon zelfs te mekkeren over rechtsstatelijkheid, een gekmakend elitair woord, waarschijnlijk speciaal ontworpen om Witbol te sarren. Deze verweet de ellendelaar dan ook scherp in een papieren werkelijkheid te leven. Een upgrade (had eerder gemoeten) sprak zelfs van Nieuwe Sabotage Club. Het kwam zover dat de Asielnoodwet niet eens in behandeling werd genomen en werd afgezwakt tot een aftreksel met de kinderachtige naam: Asielnoodmaatregelenwet.
Voor de leek een futiel verschil, maar in de politiek is het cruciaal. Het Parlement werd hiermee niet langer gepasseerd en bovendien werd advies van de Raad van State aangevraagd. Godallemachtig, wat een stroperigheid! De voorstelling begon te lijken op de stukken onder de vorige regisseur. Witbol rende het liefste de straat op om een willekeurige hond dood te schoppen.

Nederland is een hopeloos land. Witbol, zelfbenoemd Leider van Theatergroep Volgende Keer Beter, kwam hier steeds meer achter. Eigenlijk kreeg hij zijn zin in helemaal niets, hoezeer zijn ruggengraat van een banaan ook meeboog. Geen afschaffing Eigen Risico in de Zorg, geen huurstop voor sociale woningen, geen oplossing stikstofdossier, juist wel een idiote verhoging Defensiegeld, geen terugkeer naar goedkoop Russisch gas, voortzetten van hulp aan de parasietenstaat Oekraïne, geen extra woningbouw, helemaal niks! Zelfs begon er kritiek te groeien aan het adres van zijn vriend, de Leider van de Staat Israël. De kerkhoven daarginder werden nu wel erg rap gevuld met Palestijnse lijken. Van hen werd verteld dat het helemaal geen terroristen waren, maar gewone vrouwen, kinderen en bejaarden, maar wat dan nog?

De frustraties begonnen Witbol boven het hoofd te groeien. Zonder hem gingen het land en zeker Theatergroep Volgende Keer Beter geheid naar de Filistijnen (een oud volk uit het Heilige Land). Hij keek om zich heen en zag een stramme ambtenaar als benoemd regisseur, 3 samenspannende co-acteurs en een zaal vol laffe bekkentrekkers. Zijn toch al wantrouwige karakter begon te koken van razernij. Door wie werd hij hoe genaaid? Het land verdiende hem helemaal niet, daar kwam het op neer.

Hij besloot een risico te nemen, met als mogelijke (maar onwaarschijnlijke) uitkomst dat bij nieuwe vroegtijdige verkiezingen een nog grotere percentage stemmen werd opgehaald. Henk en Ingrid zouden hem redden, want aan de asielzoeker was anderhalf jaar helemaal niets gedaan. Dit gebeurde mede in opdracht van Witbol zelf, gewoon om chaos te scheppen. Onder het dekbed in zijn beveiligde hotelkamer droomde hij wraakzuchtig van de dag waarop hij de Absolute Meerderheid zou behalen. Dan zou dit decadente verrotte land wat meemaken! Bokito aan de Noordzee!  Regeren per decreet! Het ontging hem even, dat hij dan te maken zou krijgen met de Europese Unie en met wat die debielen om hem heen noemen het maatschappelijk middenveld. Zelfs NAVO met de gehate vroegere regisseur van Volgende Keer Beter zou hem de oren wassen! De vuile hypocriet, die Defensie 10 jaar lang in de uitverkoop had gegooid en nu het tegendeel predikte. Zo bleef er natuurlijk helemaal geen geld over voor de leuke voornemens van Witbol. Wat een ellendige samenzwering!

Onder dekking van een rafelig uittreksel van zijn eerdere eisenpakket, het zogenaamde 10-puntenplan aangaande asiel, trok Witbol de volgende morgen de stekker uit de theatergroep. Het gekrakeel kwam hem neus en oren uit. Natuurlijk gaf hij anderen de schuld van de mislukking. Feitelijk waren het landverraders die hun trekken ooit zouden thuiskrijgen. Door co-acteurs werd formeel gepiept en geprotesteerd, maar vanuit het publiek klonk her en der een schaterlach. Oude structuren zijn nu eenmaal sterk. De meeste mensen zijn wars van radicale verandering.
Iedereen haastte zich Witbol een wegloper te noemen, een egotripper die geen verantwoordelijkheid wil dragen. De mainstream media (radio, tv en dagbladen), tot dan tamelijk voorzichtig, schamperden nu voluit met omschrijvingen als De Nix Voor Elkaar Show, verwijzing naar een vroeger komisch radioprogramma waarin zelfs het zetten van koffie steevast mislukte. Een toekomstige coalitie met Witbol was verder weg dan ooit. Maar vooral viel op dat allen heel snel doorschakelden naar de campagnestand voor de volgende tussentijdse verkiezingen. Alsof ze er stilletjes op hadden gewacht.

Het publiek reageerde verdeeld op de val van de theatergroep. Volgens velen, met name achterin de zaal, had Witbol groot gelijk op te stappen. Als je zo tegengewerkt wordt… Meer naar voren klonken andere geluiden. Witbol mocht een begenadigd redenaar zijn, als regisseur (al was het dan vanuit de coulissen) had hij bar weinig voor elkaar gekregen. Alles bijeen bleek Witbol niet boven zijn oude rol te kunnen uitstijgen. Hij was en bleef een destructieve stokebrand. De Asielzoeker was trouwens meer een pamflet dan een toneelscript, zoveel was zeker. De co-acteurs van het toneelgezelschap vonden het prima dat de discussie hierover ging. Zo bleef hun eigen, soms niet al te fraaie rol, buiten beeld. Want wie van hen bijvoorbeeld, had Witbol naar voren gehaald, zeg maar salonfähig gemaakt? En wat was daarvan de reden, anders dan het najagen van eigen gewin?

Witbol hoorde de verwijten van de theatergroep onbewogen aan. De kranten had hij niet eens willen inzien. Het leek maar niet tot hem door te dringen, dat de meeste discussies en onderhandelingen niet gaan over de inhoud van een programma, maar over de spelregels. Onwillekeurig krabbelde hij Volgende Keer Beter in zijn boekje en draaide plichtmatig zijn grammofoonplaat vanaf de kansel: Het land gaat onherroepelijk naar de knoppen, mensen!
Het leek erop dat hij aan zijn vakantiehuis in Hongarije dacht, in de warmte van vriendschap met de man die het wel tot echte Leider had geschopt. Daarginder had je tenminste niets te vrezen van extremisten, want moslims waren van meet af geweerd.

En Henk en Ingrid? Ja, wat is daarmee? Asielzoekers? Man, hou toch op!

Monk, 6 juni 2025
Foto: Monk